آرمهای فلزی در تجهیزات اسکی آلپاین و اسنوبرد: جنس، ترکیب و ویژگیهای مکانیکی
مقدمه
آرمهای فلزی نصبشده بر روی بدنهی اسکی آلپاین و تختههای اسنوبرد، علاوه بر نقش تزئینی و برندینگ، از نظر دوام و مقاومت فیزیکی نیز اهمیت ویژهای دارند. این پلاکها معمولاً در معرض دمای پایین، رطوبت، سایش مکانیکی و ضربه قرار دارند؛ از این رو، انتخاب جنس فلز و فرآیند پرداخت سطح آن باید با دقت انجام شود تا ظاهر درخشنده و کیفیت ساخت آن در طول زمان حفظ شود.
جنس آرمهای فلزی
رایجترین جنسهای مورد استفاده در آرمهای فلزی کنار اسکی و اسنوبرد عبارتند از:
-
استنلس استیل (Stainless Steel):معمولترین و مقاومترین گزینه برای محیطهای مرطوب و سرد. آلیاژهایی مانند AISI 304 و AISI 316L بیشترین کاربرد را دارند.
- 304: شامل حدود 18% کروم (Cr) و 8% نیکل (Ni)، با حداکثر 0.08% کربن. مقاومت بسیار بالا در برابر خوردگی و زنگزدگی.
- 316L: دارای 2-3% مولیبدن (Mo) برای مقاومت بیشتر در برابر محیطهای نمکی و برف آغشته به مواد شیمیایی (نمکهای یخزا). میزان کربن کمتر از 0.03%، که از ایجاد ترکهای بیندانهای جلوگیری میکند.
- درجه سختی:
- 304: حدود 150–200 HV (ویکرز) در حالت آنیلشده
- 316L: حدود 140–180 HV
با عملیات سردکاری میتوان سختی را تا محدودهی 250–300 HV افزایش داد.
-
آلیاژهای آلومینیوم (مثل 6061 و 5052):
سبک، قابل حکاکی و مناسب برای برندهای ورزشی که وزن جزئی اهمیت دارد.
- ترکیب معمول: حدود 0.4% سیلیسیم (Si)، 1% منیزیم (Mg)، 0.25% کروم (Cr)
- سختی نهایی پس از عملیات حرارتی (T6): حدود 95–110 HV
- معایب: مقاومت پایینتر در سایش نسبت به فولاد زنگنزن
-
روی-آلیاژها (Zinc Alloy، معروف به Zamak):
این مواد در تولید صنعتی آرمهای تزئینی با ریختهگری دقیق (Die Casting) بسیار پرکاربرد هستند.
- ترکیب: Zn (85–96%)، Al (4%)، Cu (1%)
- مزایا: قابلیت ساخت دقیق، سطح براق و صیقلی، قابلیت پوششدهی بالا با نیکل یا کروم
- سختی: حدود 120–150 HV
فرآیندهای سطحی (Surface Finishing)
برای افزایش دوام و زیبایی آرمها، معمولاً یکی از فرایندهای زیر استفاده میشود:
- پوشش نیکل-کروم (Ni-Cr Plating): ایجاد سطح آینهای و محافظ در برابر زنگزدگی
- آندایزینگ (Anodizing): مخصوص آلومینیوم؛ افزایش مقاومت سطحی و امکان رنگآمیزی متنوع
- لیزر مارکینگ (Laser Engraving): برای درج دائمی لوگوها و نوشتهها
- پوشش PVD (Physical Vapor Deposition): ایجاد رنگهای خاص (طلایی، مشکی تیتانیومی، رزگلد) با مقاومت بالا در برابر خراش
استانداردها و کنترل کیفیت
در صنعت تجهیزات ورزشی، آرمهای فلزی معمولاً مطابق استانداردهای زیر تولید یا آزمایش میشوند:
- ASTM A240 / A276 برای فولاد زنگنزن
- ISO 9227 برای آزمون مهنمکی (Salt Spray Test)
- ASTM B117 برای مقاومت خوردگی
- ISO 6507 برای سنجش سختی (ویکرز)
جمعبندی
آرمهای فلزی کنار اسکی و اسنوبرد تنها یک عنصر تزئینی نیستند؛ بلکه نمایانگر ترکیبی از علم مواد و طراحی صنعتیاند. استفاده از استیل ضدزنگ با درصد پایین کربن، عملیات سطحی دقیق و کنترل کیفیت استاندارد، تضمین میکند که این قطعه کوچک در برابر سرمای شدید، رطوبت و خراش سالها دوام بیاورد و جلوهی برند را حفظ کند.